میزان مصرف میلگرد حرارتی در هر متر مربع سقف تیرچه بلوک معمولاً حدود ۱ تا ۲ کیلوگرم است؛ اگر از میلگرد نمره ۶ با فاصله ۲۵ سانتی‌متر استفاده شود حدود ۱ کیلوگرم و با میلگرد نمره ۸ حدود ۱٫۸ کیلوگرم در هر متر مربع مصرف می‌شود. در سقف دال بتنی این عدد بیشتر است و به ضخامت دال بستگی دارد. در این مقاله جدول مصرف برای انواع سقف، وزن هر متر میلگردهای رایج و یک مثال کامل برای برآورد میلگرد حرارتی یک سقف ۱۰۰ متری را می‌بینید.
توجه کنید که عددهای این مقاله برای برآورد اولیه و خرید مصالح است؛ مقدار دقیق را همیشه نقشه سازه و مهندس محاسب تعیین می‌کند.
میلگرد حرارتی و آرماتور اصلی چه فرقی دارند؟
بخش زیادی از عددهایی که در اینترنت با عنوان «مصرف میلگرد حرارتی» منتشر می‌شود، در واقع مصرف کل آرماتور سقف یا ساختمان است. میلگرد حرارتی (آرماتور افت و حرارت) فقط میلگردهای نازکی است که در بتن پوششی سقف، عمود بر تیرچه‌ها قرار می‌گیرد تا جلوی ترک‌های ناشی از جمع‌شدگی و تغییر دما را بگیرد. به همین دلیل سهم آن از کل آرماتور ساختمان کم است و معمولاً از میلگرد ساده یا آجدار نمره ۶ تا ۱۰ استفاده می‌شود. اگر می‌خواهید با کاربرد و ضوابط اجرای آن بیشتر آشنا شوید، مقاله محاسبه میلگرد حرارتی سقف را بخوانید.
جدول میزان مصرف میلگرد حرارتی در هر متر مربع برای انواع سقف
جدول زیر مصرف تقریبی میلگرد حرارتی را برای رایج‌ترین سقف‌ها نشان می‌دهد. مقادیر بدون احتساب پرت و هم‌پوشانی است؛ برای خرید حدود ۵ تا ۱۰ درصد به آن اضافه کنید.
| نوع سقف | آرایش رایج میلگرد حرارتی | مصرف تقریبی (کیلوگرم بر متر مربع) |
|---|---|---|
| تیرچه بلوک (یک‌طرفه) | نمره ۶ هر ۲۵ سانتی‌متر | حدود ۰٫۹ تا ۱٫۲ |
| تیرچه بلوک (یک‌طرفه) | نمره ۸ هر ۲۵ سانتی‌متر | حدود ۱٫۶ تا ۱٫۹ |
| تیرچه بلوک (شبکه دوطرفه) | نمره ۶ یا ۸ در دو جهت | حدود ۲ تا ۳٫۵ |
| دال بتنی یک‌طرفه ۱۲ تا ۱۵ سانتی‌متری | نمره ۸ یا ۱۰ هر ۲۰ تا ۲۵ سانتی‌متر (جهت فرعی) | حدود ۲ تا ۲٫۵ |
| سقف عرشه فولادی | شبکه نمره ۶ یا ۸ روی ورق | حدود ۱٫۵ تا ۳٫۵ |
برای آشنایی با هزینه‌های سقف کامپوزیت، مقاله قیمت سقف عرشه فولادی را هم ببینید.
وزن هر متر میلگرد حرارتی
برای تبدیل طول میلگرد به کیلوگرم، وزن یک متر میلگرد را از این رابطه به دست بیاورید:
وزن هر متر میلگرد (کیلوگرم) = قطر² (میلی‌متر) ÷ ۱۶۲
این رابطه از ضرب سطح مقطع میلگرد در چگالی فولاد (حدود ۷۸۵۰ کیلوگرم بر متر مکعب) به دست می‌آید. وزن میلگردهای رایج برای آرماتور حرارتی:
| قطر میلگرد | وزن هر متر (کیلوگرم) | وزن شاخه ۱۲ متری (کیلوگرم) |
|---|---|---|
| نمره ۶ | ۰٫۲۲۲ | ۲٫۶۶ |
| نمره ۸ | ۰٫۳۹۵ | ۴٫۷۴ |
| نمره ۱۰ | ۰٫۶۱۷ | ۷٫۴۰ |
| نمره ۱۲ | ۰٫۸۸۸ | ۱۰٫۶۶ |
جدول کامل وزن سایزهای دیگر را در صفحه جداول وزنی آهن‌آلات فولاد ۲۴ ببینید.
مثال: میلگرد حرارتی یک سقف ۱۰۰ متر مربعی چقدر می‌شود؟
فرض کنید سقف تیرچه بلوک به ابعاد ۱۰ در ۱۰ متر دارید و طبق نقشه، میلگرد حرارتی نمره ۶ با فاصله ۲۵ سانتی‌متر عمود بر تیرچه‌ها اجرا می‌شود:
- تعداد ردیف‌ها: ۱۰ ÷ ۰٫۲۵ + ۱ = ۴۱ ردیف
- طول کل: ۴۱ × ۱۰ = ۴۱۰ متر
- وزن: ۴۱۰ × ۰٫۲۲۲ ≈ ۹۱ کیلوگرم
- با ۱۰ درصد پرت و هم‌پوشانی: حدود ۱۰۰ کیلوگرم، یعنی تقریباً ۱ کیلوگرم در هر متر مربع
اگر همین سقف با میلگرد نمره ۸ اجرا شود، وزن کل حدود ۱۷۸ کیلوگرم (حدود ۱٫۸ کیلوگرم در هر متر مربع) خواهد بود. روش تعیین قطر و فاصله میلگرد طبق ضوابط را در مقاله محاسبه میلگرد حرارتی سقف توضیح داده‌ایم.
چه عواملی مصرف میلگرد حرارتی را بالا یا پایین می‌برد؟
- قطر میلگرد: وزن میلگرد نمره ۸ تقریباً ۱٫۸ برابر نمره ۶ است، پس با فاصله یکسان مصرف تقریباً دو برابر می‌شود.
- فاصله میلگردها: کم کردن فاصله از ۲۵ به ۲۰ سانتی‌متر، مصرف را حدود ۲۵ درصد بیشتر می‌کند.
- یک‌طرفه یا دوطرفه بودن شبکه: اجرای میلگرد در دو جهت، مصرف را تقریباً دو برابر می‌کند.
- ضخامت بتن پوششی و نوع سقف: در دال بتنی، مقدار آرماتور افت و حرارت متناسب با ضخامت دال است.
- پرت و هم‌پوشانی: طول وصله‌ها و دورریز برش معمولاً ۵ تا ۱۰ درصد به وزن خالص اضافه می‌کند.
برای میلگرد حرارتی چه میلگردی بخریم؟
در بیشتر سقف‌های تیرچه بلوک از میلگرد نمره ۶ یا ۸ استفاده می‌شود که معمولاً به‌صورت کلاف یا شاخه عرضه می‌شود. خرید کلافی برای پروژه‌های بزرگ‌تر پرت کمتری دارد. قیمت روز این سایزها را می‌توانید در صفحه‌های قیمت میلگرد کلاف، قیمت میلگرد ساده و قیمت میلگرد آجدار فولاد ۲۴ مقایسه کنید. اگر به‌دنبال برآورد کل آرماتور یک ساختمان هستید، مقاله برای ساختمان دو طبقه چند شاخه میلگرد استفاده می‌شود را بخوانید.
سؤالات متداول
برای هر متر مربع سقف تیرچه بلوک چند کیلو میلگرد حرارتی لازم است؟
با میلگرد نمره ۶ و فاصله ۲۵ سانتی‌متر حدود ۱ کیلوگرم و با نمره ۸ حدود ۱٫۸ کیلوگرم، با احتساب پرت.
برای ۱۰۰ متر مربع سقف چند شاخه میلگرد حرارتی نیاز است؟
در مثال بالا حدود ۴۵۰ متر طول لازم است که معادل حدود ۳۸ شاخه ۱۲ متری است؛ نمره ۶ را معمولاً به‌صورت کلاف و بر اساس وزن (حدود ۱۰۰ کیلوگرم) می‌خرند.
آیا عدد ۴۰ یا ۵۰ کیلوگرم در متر مربع مربوط به میلگرد حرارتی است؟
خیر. این عددها سرانه کل آرماتور ساختمان (فونداسیون، ستون، تیر و سقف) است و میلگرد حرارتی فقط بخش کوچکی از آن را تشکیل می‌دهد.
جمع‌بندی
میزان مصرف میلگرد حرارتی در هر متر مربع سقف تیرچه بلوک معمولاً ۱ تا ۲ کیلوگرم و در دال بتنی حدود ۲ تا ۲٫۵ کیلوگرم است. برای برآورد دقیق‌تر، طول کل میلگردها را از روی فاصله و ابعاد سقف حساب کنید، در وزن هر متر ضرب کنید و ۵ تا ۱۰ درصد پرت اضافه کنید. مقدار نهایی را همیشه با نقشه سازه تطبیق دهید و برای خرید، قیمت روز میلگرد را در فولاد ۲۴ بررسی کنید.
