قیمت پروفیل در ابتدای آبان از ۱۸۰ هزار تومان عبور کرد؛ چرا بازار همچنان گران است؟
قیمت پروفیل در آغاز آبان ۱۴۰۵ در برخی کارخانه‌ها به محدوده ۱۸۰ هزار تومان رسید؛ روندی که با وجود ثبات نسبی نرخ دلار، توجه فعالان بازار آهن را به خود جلب کرده است. بررسی شرایط تولید نشان می‌دهد افزایش بهای ورق سیاه، رشد هزینه برق و فشارهای واردشده بر کارخانه‌های پروفیل‌سازی از مهم‌ترین عوامل تداوم قیمت‌های بالا هستند. اما آیا این شرایط می‌تواند زمینه‌ساز افزایش بیشتر قیمت‌ها در روزهای آینده شود؟
بازار آهن‌آلات در نیمه دوم مهرماه تحت تأثیر افزایش ابهامات سیاسی، بالا رفتن ریسک تنش‌های نظامی در منطقه و تشدید نگرانی‌های اقتصادی قرار گرفت. این شرایط، نوسانات قابل توجهی را در بازار فولاد به دنبال داشت و قیمت شماری از مقاطع فولادی، از جمله پروفیل، افزایش یافت.
با این حال، نمی‌توان تمام رشد بهای این محصول را صرفاً به تحولات سیاسی یا شرایط عمومی بازار نسبت داد. برای درک بهتر وضعیت قیمت روز پروفیل باید هزینه‌های تولید، روند تأمین مواد اولیه و فشارهای واردشده بر کارخانه‌ها را نیز بررسی کرد.
بررسی داده‌های معاملاتی ورق گرم در بورس کالا نشان می‌دهد که هزینه تأمین یکی از مهم‌ترین مواد اولیه مورد استفاده در تولید پروفیل افزایش یافته است. از سوی دیگر، رشد هزینه انرژی نیز فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کرده و می‌تواند توان آن‌ها برای عرضه محصول با قیمت‌های پایین‌تر را محدود کند.
در ادامه، دو عامل اصلی مؤثر بر افزایش قیمت پروفیل و چشم‌انداز بازار این محصول را بررسی می‌کنیم.
افزایش قیمت ورق سیاه؛ مهم‌ترین عامل رشد بهای پروفیل
ورق سیاه یا ورق گرم، ماده اولیه اصلی تولید بسیاری از انواع پروفیل فولادی است. به همین دلیل، تغییرات قیمت این محصول تأثیر مستقیمی بر هزینه تمام‌شده تولید پروفیل دارد.
بررسی روند بازار نشان می‌دهد بهای ورق سیاه طی یک ماه گذشته افزایش چشمگیری داشته و در برخی معاملات، رشد حدود ۳۴ هزار تومانی را تجربه کرده است. البته بخش عمده نیاز کارخانه‌های پروفیل‌سازی از طریق بازار آزاد تأمین نمی‌شود و بورس کالای ایران، به‌ویژه عرضه‌های تولیدکنندگان بزرگ، یکی از مسیرهای اصلی تهیه این ماده اولیه به شمار می‌رود.
نمودار قیمت ورق سیاه در بورس کالا روند صعودی نرخ‌های عرضه‌شده در این بازار را نشان می‌دهد. نخستین عرضه مورد بررسی در یکم مهرماه با قیمتی کمتر از ۱۰۰ هزار تومان انجام شد؛ اما در ادامه، نرخ‌ها افزایش یافتند و قیمت عرضه در دوم آبان به ۱۳۵ هزار تومان رسید.
این تغییرات نشان می‌دهد کارخانه‌هایی که برای تأمین ورق مورد نیاز خود به عرضه‌های بورس کالا وابسته‌اند، با هزینه بیشتری برای خرید مواد اولیه روبه‌رو شده‌اند. در نتیجه، ادامه فعالیت با نرخ‌های فروش قبلی می‌تواند حاشیه سود آن‌ها را کاهش دهد.
روند صعودی قیمت ورق گرم فولاد مبارکه در بورس کالا
برای بررسی دقیق‌تر وضعیت تأمین مواد اولیه، می‌توان معاملات ورق گرم فولاد مبارکه را نیز زیر نظر گرفت. این محصول از جمله مواد اولیه مهم در زنجیره تولید پروفیل فولادی محسوب می‌شود و تغییرات نرخ آن می‌تواند بر قیمت تمام‌شده محصولات پایین‌دستی اثر بگذارد.
بر اساس داده‌های ارائه‌شده، قیمت ورق سیاه فولاد مبارکه از ابتدای سال ۱۴۰۵ مسیر افزایشی داشته است؛ به‌طوری‌که نرخ پایانی معاملات از حدود ۸۵ هزار تومان در اردیبهشت به بیش از ۱۲۷ هزار تومان در اواخر مهرماه رسیده است.
نکته مهم در این روند، افزایش رقابت خریداران از نیمه دوم تابستان است. در حالی که معاملات نخست سال عمدتاً بدون رقابت مثبت یا با نرخ پایانی پایین‌تر از قیمت پایه انجام می‌شد، در عرضه‌های پایانی خریداران حاضر شدند برای تأمین ورق گرم، مبالغ بیشتری از نرخ پایه پرداخت کنند.
جدول زیر تغییرات قیمت ورق گرم فولاد مبارکه را در چند عرضه منتخب نشان می‌دهد.
| تاریخ عرضه | قیمت پایه (تومان) | قیمت پایانی (تومان) | رقابت نسبت به پایه |
|---|---|---|---|
| ۷ اردیبهشت | ۸۵٬۰۰۰ | ۸۵٬۰۰۰ | صفر |
| ۴ خرداد | ۸۸٬۰۰۰ | ۸۵٬۰۰۰ | منفی ۳٫۴٪ |
| ۲۷ تیر | ۸۵٬۰۰۰ | ۸۵٬۰۰۰ | صفر |
| ۱۹ مرداد | ۸۷٬۰۰۰ | ۸۷٬۰۰۰ | صفر |
| ۲۲ شهریور | ۹۵٬۰۰۰ | ۱۱۱٬۳۲۹ | ۱۷٫۲٪ |
| ۲۸ مهر | ۱۱۱٬۹۵۰ | ۱۲۷٬۲۷۰ | ۱۳٫۷٪ |
مقایسه این ارقام نشان می‌دهد رقابت قیمتی در دو عرضه پایانی به حدود ۱۷ و ۱۴ درصد رسیده است. این موضوع از افزایش تمایل خریداران به تأمین ورق، بالاتر از نرخ پایه حکایت دارد؛ هرچند میزان تقاضا و شرایط هر عرضه نیز در شکل‌گیری قیمت نهایی نقش دارند.
افزایش هزینه ورق چگونه به قیمت پروفیل منتقل می‌شود؟
وقتی قیمت ورق گرم افزایش پیدا می‌کند، هزینه خرید مواد اولیه برای کارخانه‌های پروفیل‌سازی بالا می‌رود. تولیدکنندگان برای ادامه فعالیت و حفظ توان جایگزینی موجودی انبار، ناچارند هزینه بیشتری برای خرید ورق مورد نیاز خود در نظر بگیرند.
این مسئله می‌تواند زمینه افزایش نرخ فروش پروفیل را فراهم کند؛ به‌خصوص زمانی که تولیدکننده نتواند رشد هزینه‌ها را از طریق بهبود بهره‌وری یا کاهش سایر مخارج جبران کند.
از سوی دیگر، حتی در صورت کاهش تقاضای بازار آهن، افت قیمت پروفیل لزوماً به همان سرعت اتفاق نمی‌افتد. هزینه جایگزینی مواد اولیه، موجودی انبار و شرایط خرید کارخانه‌ها می‌تواند مانعی در برابر کاهش قابل توجه نرخ فروش باشد.
البته انتقال افزایش قیمت ورق به محصول نهایی همواره یکسان و فوری نیست. میزان تقاضا، شدت رقابت میان تولیدکنندگان، وضعیت موجودی انبارها و هزینه‌های جانبی تولید تعیین می‌کنند که چه مقدار از افزایش بهای مواد اولیه در بازار پروفیل منعکس شود.
افزایش هزینه برق؛ فشار مضاعف بر کارخانه‌های پروفیل‌سازی
در کنار رشد قیمت ورق سیاه، افزایش هزینه انرژی نیز یکی از عواملی است که می‌تواند بر قیمت تمام‌شده محصولات فولادی اثر بگذارد. برق در بخش‌های مختلف زنجیره تولید فولاد مصرف می‌شود و افزایش نرخ آن، به‌ویژه در دوره‌هایی که سایر هزینه‌ها نیز روند صعودی دارند، فشار بیشتری بر واحدهای صنعتی وارد می‌کند.
بر اساس ارقام مطرح‌شده در گزارش، نرخ برق گزارش‌شده برای فولادسازان از حدود ۶ هزار و ۷۰۰ تومان به ازای هر کیلووات‌ساعت در خردادماه به ۸ هزار و ۴۰۰ تومان در تیرماه رسیده است. همچنین میانگین قیمت برق آزاد در تیر و مرداد حدود ۱۰ هزار و ۳۵۴ تومان گزارش شده است.
بر این اساس، میانگین نرخ اعلام‌شده برای برق در میانه تابستان نسبت به نرخ خردادماه حدود ۵۴٫۵ درصد افزایش داشته است. البته این مقایسه به ارقام گزارش‌شده مربوط می‌شود و برای تعمیم آن به تمام کارخانه‌های پروفیل‌سازی، باید تعرفه و شرایط تأمین برق هر واحد به‌صورت جداگانه بررسی شود.
چرا افزایش هزینه انرژی برای تولیدکنندگان پروفیل اهمیت دارد؟
بسیاری از کارخانه‌های پروفیل‌سازی در مقایسه با مجتمع‌های بزرگ فولادی، مقیاس تولید و توان مالی محدودتری دارند. این واحدها ممکن است در تأمین انرژی با محدودیت‌های بیشتری روبه‌رو باشند و امکان سرمایه‌گذاری گسترده برای احداث نیروگاه اختصاصی یا تأمین مستقل برق را نداشته باشند.
در چنین شرایطی، افزایش هزینه انرژی می‌تواند سهم بیشتری از درآمد تولیدکننده را به خود اختصاص دهد و حاشیه سود او را کاهش دهد.
مشکلات تولید پروفیل تنها به قیمت مواد اولیه محدود نمی‌شود؛ هزینه‌های انرژی، نگهداری تجهیزات، دستمزد نیروی انسانی و سایر مخارج عملیاتی نیز در تعیین نرخ نهایی محصول نقش دارند. زمانی که چند عامل هزینه‌زا به‌طور هم‌زمان افزایش پیدا کنند، ادامه تولید با نرخ‌های قبلی دشوارتر خواهد شد.
با این حال، افزایش هزینه برق لزوماً به معنای رشد فوری و هم‌اندازه قیمت پروفیل نیست. اگر تقاضای بازار به دلیل رکود ساخت‌وساز محدود باشد، تولیدکنندگان ممکن است نتوانند تمام هزینه‌های اضافی را به خریداران منتقل کنند. در این وضعیت، فشار اصلی ابتدا در حاشیه سود کارخانه‌ها نمایان می‌شود و در صورت تداوم شرایط، احتمال کاهش ظرفیت تولید یا توقف موقت فعالیت برخی واحدها نیز وجود دارد.
آیا قیمت پروفیل در آبان و ماه‌های آینده افزایش می‌یابد؟
عبور قیمت پروفیل از محدوده ۱۸۰ هزار تومان در برخی کارخانه‌ها، در کنار رشد نرخ ورق گرم و افزایش هزینه‌های تولید، نشان می‌دهد که بازار با فشارهای هزینه‌ای قابل توجهی روبه‌رو است. با این حال، برای پیش‌بینی دقیق مسیر قیمت‌ها باید عوامل دیگری را نیز در نظر گرفت.
مهم‌ترین متغیرهای اثرگذار بر روند آتی بازار عبارت‌اند از:
-
قیمت ورق سیاه در بورس کالا: افزایش نرخ پایه یا تشدید رقابت در عرضه‌های جدید می‌تواند هزینه تأمین مواد اولیه را بالا ببرد.
-
هزینه انرژی و شرایط تأمین برق: تغییر تعرفه‌ها یا محدودیت‌های برق می‌تواند بر میزان تولید و هزینه تمام‌شده اثر بگذارد.
-
نرخ ارز و انتظارات اقتصادی: ثبات نسبی دلار به‌تنهایی برای کاهش قیمت محصولات فولادی کافی نیست؛ زیرا هزینه مواد اولیه و شرایط عرضه نیز اهمیت دارند.
-
وضعیت تقاضای مصرف‌کنندگان: رونق یا رکود ساخت‌وساز و پروژه‌های صنعتی می‌تواند قدرت قیمت‌گذاری تولیدکنندگان را تغییر دهد.
-
موجودی انبار و میزان عرضه کارخانه‌ها: سطح ذخایر مواد اولیه و محصول نهایی ممکن است شدت و سرعت انتقال افزایش هزینه‌ها به بازار را تعدیل کند.
در مجموع، رشد قیمت ورق سیاه و افزایش هزینه‌های انرژی می‌توانند از سطح قیمت پروفیل حمایت کنند و احتمال کاهش محسوس نرخ‌ها را، در صورت تداوم سایر شرایط، محدود سازند. با این حال، تضعیف تقاضا، افزایش عرضه یا کاهش هزینه‌های تولید می‌تواند روند بازار را تغییر دهد.
بنابراین، نمی‌توان صرفاً بر اساس افزایش هزینه‌های تولید، ادامه رشد قیمت پروفیل را قطعی دانست. برای ارزیابی دقیق‌تر شرایط، رصد هم‌زمان معاملات ورق گرم در بورس کالا، نرخ‌های اعلامی کارخانه‌ها و میزان تقاضای واقعی بازار آهن ضروری است.
جمع‌بندی
قیمت پروفیل در ابتدای آبان ۱۴۰۵ تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل هزینه‌ای و شرایط بازار در برخی کارخانه‌ها به محدوده ۱۸۰ هزار تومان رسیده است. افزایش بهای ورق سیاه، رشد هزینه برق و فشار بر حاشیه سود تولیدکنندگان از مهم‌ترین دلایل ماندگاری نرخ‌های بالا به شمار می‌روند.
در چنین شرایطی، ثبات نسبی دلار به‌تنهایی نمی‌تواند کاهش قیمت این محصول را تضمین کند. مسیر آینده بازار به نحوه تغییر قیمت مواد اولیه، هزینه انرژی، سطح تقاضا و میزان عرضه کارخانه‌ها بستگی خواهد داشت. از این رو، خریداران و فعالان صنعت بهتر است پیش از تصمیم‌گیری، علاوه بر بررسی قیمت روز پروفیل، روند معاملات ورق سیاه و شرایط واقعی عرضه و تقاضا را نیز دنبال کنند.
منبع: آهن پرایس
