هزینه تأمین ۱۰۰ تن میلگرد برای یک پروژه ساختمانی، تنها در فاصله تیر تا مهر ۱۴۰۵ حدود ۴.۵ میلیارد تومان بیشتر شده است. این عدد حاصل افزایش میانگین حدود ۴۵ هزار تومانی قیمت هر کیلوگرم میلگرد در سه ماه گذشته است و هنوز گرانی تیرآهن، کرایه حمل و سایر مصالح را در بر نمی‌گیرد. در همین مدت، قیمت سیمان تغییر چندانی نکرده است؛ فاصله‌ای که نشان می‌دهد فشار اصلی گرانی مصالح، این بار از سمت فولاد وارد شده است.
میلگرد و تیرآهن در سه ماه چقدر گران شدند؟
بر اساس داده‌های معاملاتی که منتشر شده است، رشد قیمت میلگرد از تیر تا مهر امسال بسته به سایز به حدود ۹۰ درصد رسیده است:
| محصول | قیمت تقریبی در تیر ۱۴۰۵ | قیمت تقریبی در مهر ۱۴۰۵ |
|---|---|---|
| میلگرد ۱۴ ذوب آهن اصفهان (هر کیلوگرم) | حدود ۶۰ هزار تومان | حدود ۱۱۶ هزار تومان |
| میلگرد ۱۶ ذوب آهن اصفهان (هر کیلوگرم) | حدود ۶۵ هزار تومان | ۱۱۵ هزار و ۹۰۹ تومان |
| تیرآهن ۱۲ (هر شاخه) | حدود ۱۳ میلیون تومان | بیش از ۲۰ میلیون تومان |
برای مقایسه نرخ‌های امروز بازار می‌توانید قیمت روز میلگرد و قیمت روز تیرآهن را در فولاد ۲۴ ببینید.
چرا فولاد جهش کرد اما سیمان نه؟
اگر گرانی میلگرد نتیجه رونق ساخت‌وساز بود، انتظار می‌رفت سیمان هم که در همان پروژه‌ها مصرف می‌شود، رشد مشابهی داشته باشد. ثبات نسبی سیمان نشان می‌دهد عامل اصلی گرانی فولاد را باید بیشتر در سمت تولید و عرضه جستجو کرد تا افزایش مصرف.
زنجیره فولاد به چند عامل حساس است که سیمان کمتر درگیر آن‌هاست:
- کمبود برق و گاز: محدودیت انرژی، تولید مؤثر کارخانه‌ها را پایین می‌آورد و کالای کمتری به بازار می‌رسد.
- نرخ ارز: بخشی از هزینه‌های تولید فولاد به ارز وابسته است و انتظار رشد دلار، پیش از آنکه هزینه واقعی تغییر کند، روی قیمت پیشنهادی فروشندگان اثر می‌گذارد.
- انتظارات قیمتی: فروشنده‌ای که گرانی بیشتر را پیش‌بینی می‌کند، تمایل کمتری به عرضه موجودی دارد و این خودش عرضه را محدودتر می‌کند.
با این حال، تعیین سهم دقیق هر یک از این عوامل بدون آمار تولید و معاملات ممکن نیست. ثبات سیمان هم به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که تقاضای ساختمانی افت کرده است؛ فقط نشان می‌دهد گرانی در همه اقلام سبد ساخت یکسان نبوده است.
سازندگان چه واکنشی نشان می‌دهند؟
برای سازنده‌ای که فروش واحدهایش کند شده و دسترسی به سرمایه تازه ندارد، چنین جهشی معمولاً به توقف کامل پروژه منجر نمی‌شود، بلکه شیوه خرید را تغییر می‌دهد. سفارش یکجای آهن‌آلات جای خود را به خریدهای کوچک‌تر و مرحله‌ای می‌دهد، اجرای اسکلت به تأمین نقدینگی گره می‌خورد و خریداران روی اختلاف قیمت فروشندگان حساس‌تر می‌شوند. به بیان دیگر، تقاضا حذف نمی‌شود، اما کوچک‌تر و محتاط‌تر می‌شود.
در طرف مقابل، فروشندگانی که باید انبار خود را با قیمت بالاتر دوباره پر کنند، هزینه جایگزینی را در نرخ فروش لحاظ می‌کنند. به همین دلیل، کاهش حجم خرید لزوماً قیمت‌ها را سریع پایین نمی‌آورد و ممکن است فاصله قیمت اعلامی با قیمت نهایی معامله بیشتر شود. نکته دیگر، تفکیک خرید مصرفی پروژه‌ها از خریدهایی است که با انتظار گرانی انجام می‌شود؛ تقاضای نوع دوم پایداری کمتری دارد.
نشانه‌هایی که مسیر بازار را مشخص می‌کنند
قیمت به‌تنهایی وضعیت بازار آهن را نشان نمی‌دهد. آنچه تصویر دقیق‌تری می‌دهد، حرکت هم‌زمان قیمت و حجم معاملات است:
| قیمت | حجم معاملات | برداشت احتمالی |
|---|---|---|
| افزایش | افزایش | بهبود تقاضا یا رقابت بیشتر برای تأمین کالا |
| ثابت یا افزایش | کاهش | فشار هزینه‌ای بدون پشتوانه کافی مصرف |
| کاهش | افزایش | بازگشت تدریجی خریداران |
دو سناریو برای ماه‌های آینده
ادامه فشار هزینه: اگر محدودیت انرژی و فشار ارزی پابرجا بماند و عرضه مؤثر کاهش یابد، قیمت میلگرد و تیرآهن احتمالاً در سطوح بالا می‌ماند. در این حالت، حتی با معاملات ضعیف، فروشندگان به دلیل هزینه بالای جایگزینی موجودی، جای زیادی برای کاهش نرخ ندارند.
کاهش فشار هزینه: اگر هزینه تولید تعدیل شود و عرضه بهبود پیدا کند، قیمت‌های پیشنهادی می‌توانند پایین‌تر بیایند. اما ارزان‌تر شدن فولاد به‌تنهایی تقاضا را برنمی‌گرداند؛ تا وقتی سازندگان نتوانند هزینه ساخت را با منابع مالی و درآمد فروش واحدها هماهنگ کنند، خرید آهن‌آلات محتاطانه خواهد ماند. آرامش قیمت شرط لازم بهبود بازار است، نه شرط کافی.
جمع‌بندی
جهش قیمت میلگرد و تیرآهن در تابستان ۱۴۰۵ را نمی‌توان فقط افزایش ارزش موجودی انبارها دانست. این گرانی هم هزینه تأمین مجدد کالا را برای فروشندگان بالا برده و هم برنامه‌ریزی سازندگان را دشوار کرده است. پرسش اصلی بازار آهن در ماه‌های پیش رو این است که چه بخشی از قیمت‌های فعلی با خرید واقعی پروژه‌ها پشتیبانی می‌شود؛ فاصله میان رشد قیمت و رشد مصرف، بهترین معیار برای سنجش سلامت این بازار است.
منبع: آهن آنلاین
