بازار قوطی و پروفیل فولادی در حالی وارد نیمه دوم شهریور شده که فاصله میان هزینههای تولید و توان خرید مصرفکنندگان بیش از گذشته خودنمایی میکند. قیمت مواد اولیه، ورق گرم، هزینههای انرژی، حملونقل و نرخ ارز در ماههای اخیر فشار قابلتوجهی بر هزینه تمامشده تولیدکنندگان وارد کرده، اما این افزایش هزینه هنوز نتوانسته به رونق معاملات در بازار قوطی و پروفیل منجر شود.
روند قیمت در شهریور
بررسی قیمتهای بازار در شهریور همین دوگانگی را نشان میدهد. برای نمونه، قیمت پروفیل ۲ میلیمتر در برخی معاملات از حدود ۱۲۳ هزار تومان در هر کیلوگرم در ابتدای شهریور به محدوده ۱۳۵ هزار تومان در نیمه ماه رسید و سپس اندکی عقبنشینی کرد. در بازار خرده فروشی نیز قیمت انواع قوطی در ابعاد مختلف در محدوده بیش از ۱۲۰ هزار تومان بهازای هر کیلوگرم قرار داشته است. این روند نشان میدهد بازار از نظر قیمت اسمی افزایشی بوده، اما افزایش قیمت به معنای رونق تقاضا نیست.
ورق گرم، عامل اصلی هزینه پروفیل
یکی از مهمترین عوامل تعیین کننده قیمت پروفیل، نرخ ورق سیاه است. تولیدکننده پروفیل نمیتواند مستقل از روند قیمت ورق گرم حرکت کند و هر افزایش در هزینه مواد اولیه، فشار بیشتری بر قیمت محصول نهایی ایجاد میکند. در هفتههای اخیر، افزایش نرخ ارز و بالا رفتن هزینه جایگزینی مواد اولیه موجب رشد قیمت ورق گرم در بازار داخلی شده است.
گزارشهای بازار نشان میدهد خریداران پایین دستی خریدهای خود را به نیازهای فوری محدود کردهاند و افزایش قیمت ورق با افزایش تقاضای واقعی همراه نبوده است. به همین دلیل بازار قوطی و پروفیل با یک تضاد جدی مواجه است؛ تولیدکننده برای حفظ حاشیه سود خود ناچار به افزایش قیمت است، اما مصرفکننده نهایی به دلیل کاهش قدرت خرید، از پذیرش کامل این افزایش قیمت خودداری میکند.
رکود ساختوساز، ترمز اصلی تقاضا
قوطی و پروفیل ارتباط مستقیمی با ساختوساز، پروژههای عمرانی، صنایع سبک و تولید در و پنجره دارد. در شرایطی که هزینه ساختوساز افزایش یافته، بسیاری از فعالان ساختمانی خرید مواد اولیه را به زمان اجرای پروژه موکول میکنند. خریدار امروز کمتر با هدف انبار کردن محصول وارد بازار میشود و بیشتر زمانی خرید میکند که مصرف قطعی داشته باشد. این رفتار باعث شده حتی در دورههای افزایش قیمت، بازار از نظر حجم معاملات کمرمق باقی بماند.
نرخ ارز؛ محرک هزینه، نه محرک تقاضا
نرخ ارز در بازار فولاد ایران دو اثر متفاوت دارد؛ از یک سو هزینه جایگزینی مواد اولیه و انتظارات تورمی را بالا میبرد و فروشنده را به افزایش قیمت ترغیب میکند، و از سوی دیگر همین افزایش قیمت باعث تردید مصرفکننده برای خرید میشود. این وضعیت را میتوان «تورم هزینهای همراه با رکود تقاضا» نامید. در چنین شرایطی ممکن است قیمت قوطی و پروفیل بالا برود، اما تعداد معاملات کاهش یابد یا خریداران سفارشهای خود را کوچکتر کنند.
ضعف تقاضا فقط مشکل خریداران نیست؛ تولیدکنندگان قوطی و پروفیل نیز با کاهش سرعت گردش سرمایه و افزایش هزینه مواد اولیه، انرژی، دستمزد، حملونقل و هزینههای مالی روبهرو هستند. در بازاری که فروش با سرعت سابق انجام نمیشود، نگهداری موجودی نیز برای تولیدکننده پرریسک است، زیرا هرگونه کاهش قیمت ورق یا محصول نهایی میتواند ارزش موجودی انبار را کاهش دهد.
صادرات؛ مسیری جایگزین اما محدود
بازار صادراتی میتواند بخشی از فشار موجود بر تولیدکنندگان داخلی را کاهش دهد. قیمت صادراتی پروفیل ایران در شهریور برای ضخامتهای مختلف در محدوده حدود ۶۳۵ تا ۶۵۵ دلار بهازای هر تن گزارش شده است. با این حال، صادرات قوطی و پروفیل با محدودیتهایی مانند هزینه حمل، رقابت تولیدکنندگان منطقهای، نوسان نرخ ارز و شرایط تجارت خارجی مواجه است و نمیتواند بهتنهایی ضعف تقاضای داخلی را جبران کند.
چشمانداز بازار
در کوتاهمدت، مسیر بازار قوطی و پروفیل بیش از هر چیز به سه متغیر نرخ ارز، قیمت ورق سیاه و قدرت خرید مصرفکننده وابسته است. اگر نرخ ارز و هزینه مواد اولیه همچنان افزایش یابد اما تقاضای نهایی تغییری نکند، بازار احتمالا با افزایش قیمت اسمی و تداوم رکود معاملاتی مواجه خواهد بود. در مقابل، اگر فعالیت ساختوساز و صنایع مصرفکننده افزایش پیدا کند، رشد قیمتها میتواند با افزایش حجم معاملات همراه شود. بنابراین مسئله اصلی بازار قوطی و پروفیل در شرایط فعلی کمبود قیمت نیست، بلکه فقدان تقاضای موثر است.
منبع: آهن آنلاین
