افزایش قیمت آهن‌آلات در سایه رکود بازار مسکن؛ هزینه ساخت‌وساز بیشتر شد
بازار آهن‌آلات در نیمه نخست آبان ۱۴۰۵، برخلاف وضعیت کم‌رمق معاملات مسکن، روندی افزایشی را پشت سر گذاشت. بررسی تغییرات قیمت محصولات فولادی در فاصله ۵ تا ۱۲ آبان نشان می‌دهد میانگین نرخ آهن‌آلات با رشد ۳.۰۶ درصدی همراه بوده است. در این میان، میلگرد افزایش ۱.۲ درصدی و تیرآهن رشد ۲.۸ درصدی را ثبت کرده‌اند؛ هرچند تغییرات قیمت در تمام محصولات و سایزها یکسان نبوده است.
افزایش قیمت نهاده‌های ساختمانی در شرایطی اتفاق می‌افتد که بازار مسکن همچنان با کاهش قدرت خرید متقاضیان، افت حجم معاملات و احتیاط سرمایه‌گذاران روبه‌رو است. این وضعیت باعث شده رشد هزینه مصالح، فشار بیشتری بر سازندگان وارد کند؛ اما امکان انتقال کامل این افزایش هزینه به قیمت فروش واحدهای مسکونی همچنان محدود باشد.
بررسی تغییرات قیمت میلگرد و تیرآهن در هفته دوم آبان
تحولات بازار مقاطع فولادی نشان می‌دهد میلگرد و تیرآهن در مجموع با افزایش میانگین قیمت همراه بوده‌اند، اما در برخی سایزها و برندها کاهش نرخ نیز مشاهده شده است.
در بازار میلگرد، قیمت محصولات آجدار ذوب‌آهن اصفهان در ۱۲ آبان به شرح زیر بود:
- میلگرد سایز ۱۲: هر کیلوگرم ۱۲۰ هزار و ۹۱۰ تومان
- میلگرد سایز ۱۴: هر کیلوگرم ۱۱۷ هزار و ۲۷۰ تومان
- میلگرد سایز ۱۶: هر کیلوگرم ۱۱۴ هزار و ۵۵۰ تومان
- میلگرد سایزهای ۱۸ و ۲۰: هر کیلوگرم ۱۱۴ هزار و ۹۰ تومان
با وجود رشد میانگین ۱.۲ درصدی قیمت میلگرد در بازه هفتگی، همه محصولات مسیر صعودی نداشتند. میلگرد آجدار سایز ۲۲ ذوب‌آهن اصفهان با افت ۴ درصدی و سایز ۱۲ همین کارخانه با کاهش ۲.۶ درصدی، از جمله محصولات دارای بیشترین افت قیمت بودند.
در بخش تیرآهن نیز افزایش میانگین ۲.۸ درصدی قیمت‌ها ثبت شد. نرخ برخی محصولات ذوب‌آهن اصفهان در بنگاه تهران در ۱۲ آبان به این ترتیب بود:
- تیرآهن سایز ۱۲: هر شاخه ۲۲ میلیون و ۷۲۷ هزار تومان
- تیرآهن سایز ۱۴: هر شاخه ۲۰ میلیون و ۴۵۴ هزار تومان
- تیرآهن سایز ۱۶: هر شاخه ۲۶ میلیون و ۳۶۳ هزار تومان
البته در این بخش نیز نوسانات یکسان نبود. تیرآهن سایز ۱۸ ذوب‌آهن اصفهان با کاهش ۳.۸ درصدی و تیرآهن سایز ۲۰ یزد با افت ۳.۶ درصدی مواجه شدند. این تفاوت‌ها نشان می‌دهد بررسی میانگین قیمت‌ها به‌تنهایی برای ارزیابی وضعیت تمام محصولات بازار کافی نیست.
افزایش بهای فولاد چه اثری بر هزینه ساخت ساختمان دارد؟
میلگرد و تیرآهن از اصلی‌ترین نهاده‌های مورد استفاده در اجرای اسکلت ساختمان هستند و تغییر قیمت آن‌ها می‌تواند مستقیماً بر بودجه موردنیاز پروژه‌های عمرانی و ساختمانی اثر بگذارد.
میلگرد در بخش‌هایی مانند فونداسیون، ستون‌ها، تیرها و سقف‌های بتنی کاربرد دارد. در مقابل، تیرآهن یکی از مصالح اصلی در اجرای اسکلت‌های فلزی و برخی اجزای سازه‌ای است. بنابراین افزایش نرخ این محصولات، هزینه تأمین مصالح و اجرای اسکلت ساختمان را افزایش می‌دهد.
با این حال، نباید افزایش قیمت آهن‌آلات را معادل رشد فوری قیمت مسکن دانست. قیمت نهایی واحدهای مسکونی علاوه بر هزینه مصالح، تحت تأثیر بهای زمین، دستمزد نیروی انسانی، هزینه‌های مالی، عوارض ساختمانی، میزان عرضه و تقاضا و قدرت خرید خانوارها قرار دارد.
در شرایطی که تقاضای مؤثر در بازار مسکن پایین است، سازندگان امکان انتقال کامل هزینه‌های جدید به خریداران را ندارند. به همین دلیل، بخشی از فشار ناشی از افزایش قیمت مصالح ممکن است به کاهش حاشیه سود سازندگان منجر شود.
رکود مسکن؛ مانعی در برابر انتقال هزینه‌های ساخت
یکی از مهم‌ترین چالش‌های فعلی بازار ساخت‌وساز، فاصله میان رشد هزینه‌های تولید و توان خرید متقاضیان مسکن است. از یک سو قیمت مصالح ساختمانی افزایش پیدا می‌کند و از سوی دیگر، خریداران به دلیل محدودیت نقدینگی و کاهش قدرت خرید، با احتیاط بیشتری برای ورود به بازار تصمیم می‌گیرند.
این شرایط می‌تواند برنامه‌ریزی مالی سازندگان را با دشواری مواجه کند. افزایش سرمایه موردنیاز برای خرید مصالح، تأمین مالی پروژه‌ها را سخت‌تر می‌کند و در صورت تداوم رکود، ممکن است برخی فعالان ساختمانی آغاز پروژه‌های جدید را به تعویق بیندازند.
در چنین فضایی، حتی اگر قیمت آهن‌آلات روند صعودی داشته باشد، بازار مسکن لزوماً واکنش متناسبی به آن نشان نمی‌دهد؛ زیرا قیمت فروش بیشتر از آنکه صرفاً تابع هزینه ساخت باشد، به شرایط واقعی معاملات و توان مالی خریداران وابسته است.
چشم‌انداز بازار آهن و ساخت‌وساز در آبان ۱۴۰۵
مجموع تغییرات بازار در فاصله ۵ تا ۱۲ آبان نشان می‌دهد آهن‌آلات در مسیر افزایشی قرار گرفته‌اند؛ با این حال، کاهش قیمت برخی سایزهای میلگرد و تیرآهن بیانگر آن است که این روند در تمام بخش‌ها یکدست نیست.
ادامه این وضعیت می‌تواند هزینه اجرای پروژه‌های ساختمانی را افزایش دهد و فشار بیشتری بر نقدینگی سازندگان وارد کند. با این وجود، تا زمانی که تقاضای مسکن بهبود پیدا نکند و حجم معاملات افزایش نیابد، انتقال رشد هزینه مصالح به قیمت نهایی ساختمان با محدودیت روبه‌رو خواهد بود.
در نهایت، مسیر آینده بازار آهن و ساخت‌وساز به دو عامل مهم وابسته است: از یک طرف روند قیمت نهاده‌های ساختمانی و از طرف دیگر میزان تقاضای واقعی در بازار مسکن. تداوم افزایش هزینه‌ها در کنار رکود معاملات، می‌تواند فعالیت سازندگان را محدودتر کرده و بر روند عرضه واحدهای جدید در ماه‌های آینده تأثیر بگذارد.
