افزایش ۳۰ درصدی قیمت گندله در بورس کالا؛ زنگ خطر برای بازار آهن

به گزارش فولاد24:

قیمت گندله در بورس کالا بعد از یک ابلاغیه جدید تنها در یک هفته حدود ۳۰ درصد بالا رفت. تغییر فرمول قیمت‌گذاری در پایان مهر ماه، هزینه مواد اولیه فولاد را بالا برده و بازار آهن را که پیش‌تر زیر فشار بود، با نگرانی تازه‌ای روبه‌رو کرده است. در این گزارش دلیل این جهش و اثر احتمالی آن بر قیمت آهن‌آلات را بررسی می‌کنیم.

وضعیت فعلی بازار آهن

بازار آهن در شرایطی با این خبر مواجه شده که قیمت‌ها از پیش بالا بوده است: پروفیل از ۱۹۰ هزار تومان عبور کرده، شمش در بورس به ۱۰۰ هزار تومان رسیده و ورق سیاه حوالی ۱۸۰ هزار تومان معامله می‌شود. در چنین فضایی، افزایش ناگهانی قیمت مواد اولیه می‌تواند فشار مضاعفی به تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان وارد کند.

ابلاغیه ۲۷ مهر ماه، قیمت گندله را زودتر از انتظار بالا برد. اگر این روند ادامه پیدا کند، هزینه تولید در کل زنجیره فولاد افزایش می‌یابد و قیمت مقاطع فولادی هم احتمالا رشد بیشتری خواهد داشت. در اولین عرضه پس از ابلاغیه، قیمت گندله با وجود کاهش تقاضا جهش ۳۰ درصدی را تجربه کرد.

ابلاغیه جدید بورس کالا چه تغییری ایجاد کرد؟

بورس کالا در ۲۷ مهر ۱۴۰۵ ابلاغیه‌ای صادر کرد و با الحاقیه شماره ۱۴۰۵/۳۰۰/۲۹۰۷ در ۳۰ مهر، محدودیت نرخ صادراتی برای گندله را از ۳ آبان ماه برداشت. به این ترتیب، قیمت پایه گندله دیگر ملزم به رعایت سقف ارزش گمرکی صادراتی نیست و عرضه‌کنندگان می‌توانند قیمت را بین ۳۰ تا ۴۵ درصد بالاتر از مرجع قبلی تعیین کنند.

در نخستین معاملات بعد از اجرای ابلاغیه، میانگین موزون قیمت گندله از ۱۶۶٬۶۲۷ به ۲۱۵٬۸۰۶ رسید؛ یعنی رشدی معادل ۲۹٫۵ درصد، طبق داده‌های سازمان بورس کالا.

کاهش جذب عرضه و فشار بر خریداران

در عرضه ۳ آبان، حجم عرضه گندله حدود ۱۰ درصد بیشتر شد، اما حجم معاملات حدود ۹ درصد نسبت به هفته قبل افت کرد. درصد جذب عرضه هم از ۸۲ به حدود ۶۸ درصد رسید. این وضعیت به تولیدکنندگان اجازه می‌دهد قیمت‌های بالاتری اعمال کنند و فاصله قیمت داخلی با مبنای صادراتی قبلی را زیاد کند. نتیجه برای خریداران سخت بوده و بسیاری از آن‌ها از تکمیل خرید منصرف شده‌اند.

فرمول قیمت‌گذاری گندله قبل از ابلاغیه جدید

پیش از این ابلاغیه، قیمت پایه گندله سنگ آهن به چند عامل وابسته بود: ضریبی از قیمت شمش بلوم، نسبت معامله به عرضه هر تولیدکننده و سقف ارزش گمرکی صادراتی. طبق ابلاغیه ۳۰ تیر که از ۵ مرداد اجرا شد، ضریب گندله با عیار مرجع ۶۵ درصد برابر با ۲۴ درصد قیمت شمش بلوم تعیین شده بود و قیمت نهایی نباید از سقف نرخ صادراتی فراتر می‌رفت. حذف همین سقف، شرایط را کاملا تغییر داده است.

تاثیر گرانی گندله بر بازار آهن

گندله سنگ آهن ماده اولیه مهمی برای تولید آهن اسفنجی است و صنعت چدن هم به آن وابستگی زیادی دارد. اما اثر گرانی گندله به تولیدکنندگان فولاد محدود نمی‌ماند. افزایش قیمت آهن اسفنجی و شمش به نوردکاران، تولیدکنندگان لوله و پروفیل و در نهایت مصرف‌کنندگان نهایی می‌رسد.

میزان انتقال این هزینه به بازار البته به عرضه و تقاضا و توان خرید فولادسازان بستگی دارد.

زنجیره گرانی؛ موج افزایش قیمت چه زمانی به بازار می‌رسد؟

بر اساس برآورد تقریبی، این گرانی بین ۲ تا ۶ هفته به بازار آهن منتقل می‌شود:

• هفته اول: افزایش در هزینه تولید آهن اسفنجی دیده می‌شود.
• هفته دوم: قیمت شمش واکنش نشان می‌دهد و تا ۴ هفته تحت تاثیر خواهد بود.
• هفته سوم تا پنجم: نوردکارانی که شمش گران‌تر خریده‌اند، قیمت محصولاتشان را بالا می‌برند. میلگرد احتمالا اولین محصولی است که گران می‌شود.
• هفته چهارم تا ششم: قیمت تختال بالا می‌رود.
• هفته هفتم: بازار مقاطع تخت دستخوش تغییر می‌شود.

جمع‌بندی

این زمان‌بندی‌ها تقریبی است و بازار ایران بیشتر از هزینه تولید، از شرایط اقتصادی تاثیر می‌گیرد. با این حال، جهش قیمت گندله آن‌قدر قوی است که می‌تواند مشکلات جدی برای بازار آهن ایجاد کند. اگر نرخ ارز هم نوسان پیدا کند و دلار بالاتر برود، تغییرات سریع‌تر و شدیدتر خواهد بود.