با وجود رشد نسبی در صنایع ساخت وساز و خودروسازی، بازار فولاد جمهوری چک همچنان در مسیر انقباض قرار دارد و این دو بخش نتوانستهاند سطح مصرف فولاد را به دوران پیش از بحران بازگردانند. دادههای منتشرشده از سوی World Steel Association نشان میدهد مصرف سرانه فولاد در جمهوری چک در سال ۲۰۲۴ به ۵۳۲.۳ کیلوگرم رسیده که از بسیاری از کشورهای اتحادیه اروپا بالاتر است؛ برای مقایسه این رقم در ایتالیا ۳۸۸.۵ و در آلمان ۳۱۲.۷ کیلوگرم بوده است. با این حال، اندازه کل بازار تنها حدود ۵.۶ میلیون تن برآورد میشود و طی پنج سال گذشته نزدیک به یکسوم کوچکتر شده است.
نمای کلی صنعت فولاد جمهوری چک
صنعت فولاد این کشور عمدتاً در دو قطب صنعتی متمرکز است: استراوا و ترینتس. بزرگ ترین تولیدکننده محصولات نوردی در کشور، کارخانه فولاد استراوا با ظرفیت اسمی ۴ میلیون تن در سال است که در سال ۲۰۲۵ تغییر مالکیت داد. مدیریت جدید این مجموعه مأموریت دشواری برای احیای شرکت پس از دوره مدیریت Liberty Steel Group در سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ در پیش دارد.
کاهش تولید فولاد جمهوری چک در پنج سال اخیر تقریباً به نصف رسیده و در مقابل، سهم واردات در سبد مصرف فولاد افزایش یافته است.
دومین تولیدکننده بزرگ کشور، Třinecké železárny که در حوزه محصولات طویل فعالیت میکند و همچنین شرکت Vítkovice Steel در بخش ورقهای ضخیم، با چالشهایی روبه رو هستند. این مشکلات بیشتر ساختاری و مالی است و نه ناشی از نبود تقاضای داخلی از سوی صنایع مصرفکننده.
وضعیت تقاضا در صنعت خودرو
صنعت خودروسازی جمهوری چک پس از بحران کرونا بازیابی قابلتوجهی داشته و برخلاف رکود در بخشهایی از صنعت اروپا، عملکرد نسبتاً پایداری ثبت کرده است. با توجه به ماهیت صادراتمحور این صنعت، سهم بازار داخلی تنها حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد از کل تولید خودرو را تشکیل میدهد.
در سال ۲۰۲۵ تولید در کارخانه Hyundai Motor Manufacturing Czech حدود ۱۶.۱ درصد کاهش یافت و به ۲۷۶ هزار دستگاه رسید. تولید در کارخانه Toyota Motor Manufacturing Czech نیز با افت ۱.۹ درصدی به ۲۰۷ هزار دستگاه رسید. با این حال، عملکرد قوی Škoda Auto که زیرمجموعه Volkswagen AG است، باعث شد کل صنعت خودرو به رکوردهای جدیدی دست یابد و از تقاضای ورق فولادی حمایت شود.
در بخش خودروهای سنگین نیز تولید اتوبوس در بازه ژانویه تا نوامبر ۲۷ درصد رشد کرد و به بیش از ۵ هزار دستگاه رسید. بیشترین سهم تولید مربوط به شرکت Iveco Bus در شهر ویسوکه میتو بوده است.
فشار سایر بخشهای صنعتی
در دیگر شاخههای مهندسی و ماشینسازی، بهویژه انرژی و صنایع دفاعی، روند اشتغال و تولید کاهشی بوده است. طبق گزارش VDMA تعداد شاغلان این بخش از ۱۲۶ هزار نفر در سال ۲۰۲۲ به حدود ۱۲۳ هزار نفر در سال ۲۰۲۵ رسیده است.
همچنین کاهش تولید لوله در سایت استراوا، مصرف ورق فولادی را در سالهای اخیر تحت فشار قرار داده است.
چشمانداز بازار فولاد در سال ۲۰۲۶
بر اساس برآورد انجمن خودروسازان جمهوری چک، ظرفیت تولید خودرو تقریباً به سقف فعلی رسیده و رشد سال ۲۰۲۶ احتمالاً محدود و در حد چند ده هزار دستگاه خواهد بود. بخشی از این رشد به برنامه Toyota Motor Corporation برای تولید نخستین خودروی برقی خود در اروپا در کارخانه کولین مربوط میشود؛ پروژهای که با سرمایه گذاری حدود ۶۸۰ میلیون یورو همراه است.
در بخش ساخت وساز نیز انتظار جهش بزرگ وجود ندارد و حجم ساخت مسکن احتمالاً نزدیک به سطح سال قبل باقی میماند. پیشبینی میشود تحویل فضای تجاری در سال ۲۰۲۶ اندکی افزایش یابد، اما پروژههای بزرگ عمدتاً بعد از ۲۰۲۷ به بهرهبرداری میرسند.
بیشترین پتانسیل رشد در ساختوساز صنعتی دیده میشود؛ جایی که میلیونها مترمربع پروژه در مراحل اخذ مجوز یا آماده اجرا قرار دارد.
پروژههای انرژی و اثر آن بر تقاضای فولاد
برخلاف کشورهایی مانند لهستان و آلمان، توسعه انرژی بادی در جمهوری چک محدود است و ظرفیت نیروگاههای بادی تا پایان ۲۰۲۵ تنها حدود ۰.۳۵۶ گیگاوات بوده است. تمرکز دولت بیشتر بر انرژی خورشیدی و هستهای است.
نیروگاههای خورشیدی مصرف فولاد بالایی ندارند، اما توسعه نیروگاه هسته ای میتواند در بلندمدت تقاضا را تقویت کند. برنامه ساخت دو راکتور جدید در نیروگاه هستهای Dukovany Nuclear Power Plant در دست آماده سازی است، ولی بهره برداری آنها به نیمه دوم دهه ۲۰۳۰ موکول میشود و اثر کوتاه مدت بر بازار فولاد نخواهد داشت.
منبع : gmk.center