شماره های تماس

استانداردهای آهن و فولاد

استانداردهای آهن و فولاد

۱۳۹۸/۰۲/۲۱ - ۱۵:۳۰

تعریف استاندارد

استاندارد

در این مقاله به بررسی استانداردهای آهن و فولاد می پردازیم. به صورت کلی استاندارد در معنی لغوی قاعده، قانون و نظم تعریف می‌شود. اما تعریفی که مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتی ايران (كه مسئوليت قانونی تهيه و تدوين استانداردهای ملی است) ارائه داده، عبارت است از :

"تعيين و تدوين ویژگی‌های لازم در توليد يک فرآورده و انجام يك خدمت"

پس می‌توان نتیجه گرفت که وظیفه‌ی استاندارد در هر زمینه ایی تعیین چهارچوب‌ها است.

چرا استاندارد؟

چرا استاندارد

اصولاً استانداردها به وجود آمده‌اند تا خصوصیاتی که یک محصول باید داشته باشد و گفتن همه‌ی آن‌ها باهم سخت است با یک عبارت تداعی شوند.

یعنی وقتی‌که می‌گویند کالایی دارای فلان استاندارد است، به این معناست که چهارچوب‌های تعیین‌شده در آن استاندارد خاص، در تولید آن کالا رعایت شده است.

پس باید مشخصات آن کالا با مشخصات تدوین‌شده در آن استاندارد همخوانی داشته باشد.

استانداردها انواع و اقسام مختلفی و در موارد مختلف کاربرد دارند. آن‌ها برحسب گستردگی دامنه‌ای که تحت پوشش قرار می‌دهند به پنج سطح تقسیم می‌شوند:

  1. کارخانه‌ای
  2. شرکتی
  3. ملی
  4. منطقه‌ای
  5. بین‌المللی
استانداردهای آهن و فولاد

مهم‌ترین نوع این استانداردها، استاندارد بین‌المللی است که توسط سازمان‌های بین‌المللی مربوطه به‌منظور قابلیت استفاده درمیان همه کشورها تهیه می‌شوند. مانند استانداردهای که سازمان بین‌المللی استاندارد (ISO) تهیه و تدوین می‌کند.

علاوه بر این استانداردهای دیگری هم وجود دارد که ذاتاً بین‌المللی نیستند اما به دلیل رشد و پیشرفت یک کشور در یک حوزه خاص و قراردادن استانداردهای داخلی، آن استانداردها جنبه‌ی بین‌المللی پیداکرده‌اند و در مبادلات بین‌المللی هم مورداستفاده قرار می‌گیرند.

کشورهایی نظیر امریکا، انگلستان (بریتانیا)، آلمان، ژاپن و حتی روسیه از این قبیل استانداردها زیاد دارند.

مهم‌ترین استانداردهای آهن و فولاد

  1. انجمن تست مواد امریکا ASTM
    استاندارد فولاد
  2. استاندارد ملی روسیه GOST
    استاندارد آهن
  3. استانداردهای صنعتی ژاپن JIS
    استاندارد فولاد
  4. موسسه استانداردهای آلمان DIN
    آهن استاندارد
  5. موسسه استانداردهای بریتانیا BSI
    فولاد استاندارد
  6. سازمان بین‌المللی استاندارد ISO
    استانداردآهن
  7. استانداردهای اروپا EN
    استانداردفولاد
  8. مهندسین مکانیک امریکا ASME
    آهن استاندارد
  9. انجمن مهندسین خودروسازی و هوافضا AISI/SAE
    فولاداستاندارد
  10. موسسه استاندارد ملی ایران ISIRI
    علامت استاندارد ایران
استانداردهای معتبر دنیا نام کامل مخفف
انجمن تست مواد امریکا American Society for Testing Materials ASTM
استاندارد ملی روسیه Gosudarstvennye Standarty Stat GOST
استانداردهای صنعتی ژاپن Japanese Industrial Standards JIS
موسسه استانداردهای آلمان; Institute for Normung Deutesches English & Germany DIN
موسسه استانداردهای بریتانیا British Standards Institution BSI
سازمان بین‌المللی استاندارد International Standards Organization ISO
استانداردهای اروپا Commission of European Communities EN
انجمن مهندسین مکانیک امریکا American Society of Mechanical Engineers ASME
انجمن مهندسین خودروسازی و هوافضا Society of Automotive Engineering AISI/SAE
موسسه استاندارد ملی ایران Institute of Standards and Industrial Research of Iran ISIRI

در ادامه، استاندارد چند نمونه از محصولات ساخته‌شده از آهن و فولاد خام که خود آن‌ها به‌نوعی ماده خام برای استفاده در صنایع دیگر محسوب می‌شوند را بررسی می‌کنیم.

این محصولات بسته به نوع کارخانه‌ای که اولین تولیدات را داشته‌اند و یا کشورهایی که بیشترین واردات از آن‌ها صورت می‌گیرد با استانداردهای آن کشورها در بازار شناخته می‌شوند.

میلگردهای فولادی

میلگرد استاندارد

یکی از پرکاربردترین نوع میلگردها، میلگرد آجدار است که به‌عنوان آرماتور در بتن مسلح بکار می‌روند و در سازه‌های بتنی نقش تعیین‌کننده‌ای بازی می‌کنند.

در ایران اولین استاندارد برای میلگردهای تولیدی شرکت ذوب‌آهن اصفهان تدوین‌شده است که برگرفته از استانداردهای کشور روسیه (شوروی سابق) است.

ازجمله‌ی این استانداردها می‌توان به AII و AIII اشاره کرد که مربوط به استاندارد (GOST5781) روسیه است که هنوز هم در میان کسبه‌ی بازار مورداستفاده قرار می‌گیرد.

استانداردمیلگرد

اما در سال ۱۳۷۱ در سازمان استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران استاندارد جدیدی (ISIRI3132) برای تولید میلگردهای فولادی در ایران تدوین شد که پس‌ازآن کلیه‌ی تولیدکنندگان میلگرد را موظف می‌کرد از این استاندارد در تولید میلگرد آجدار تبعیت کنند.

استاندارد دیگری که درزمینه‌ی میلگرد اهمیت دارد (ISIRI2909-1) است که درباره‌ی خرپای تیرچه توضیحات کاملی ارائه نموده است.

سایر استاندارد مربوط به میلگردها در کشورهای مختلف عبارت‌اند از:

  • ژاپن (JIS G3112)
  • آلمان (DIN 488)
  • انگلستان (BS 4449)
  • ایالات‌متحده (ANSI/AWS D1.4)
  • سازمان جهانی استاندارد (ISO 6935)

ورق‌های فولادی

ورق فولادی

امروزه ورق‌های فولادی به‌وفور در صنعت و ساختمان کاربرد دارد که در انواع و اقسام مختلفی تولید می‌شوند.

اصولاً ورق‌های فولادی را به هفت دسته‌ی کلی می‌توان تقسیم کرد که به شرح زیر است:

  • ورق روغنی
  • ورق گالوانیزه
  • ورق استیل
  • ورق رنگی
  • ورق اسیدشویی
  • ورق سیاه
  • ورق آجدار

تیرآهن

تیرآهن

تیرآهن از مهم‌ترین نوع پروفیل‌ها در سازه‌های ساختمانی به‌حساب می‌آید. بنابراین شناخت انواع آن‌ها از اهمیت بالایی برخوردار است. معمولاً تیرآهن‌ها به دو صورت تولید می‌شوند که با علامت‌های اختصاری زیر شناخته می‌شوند:

تیرآهن مدل (NP‏) I

تیرآهن I

ارتفاع آن معادل ۸۰ تا ۶۰۰ میلی‌متر است که این نوع تیرآهن بیشتر در بازار عرضه می‌شود و اغلب مورداستفاده‌ی عموم قرار می‌گیرد.

تیرآهن‌های نوع I مطابق با استاندارهای روسیه و چین ساخته می‌شوند و مشخصه‌ی آن‌ها این است که بافاصله گرفتن از جان تیرآهن، ضخامت بال آن کمتر می‌شود.

تیرآهن مدل H ‪(IPB)‬

تیرآهن H

این نوع تیرآهن که به مدل بال‌پهن معروف است، طول بال‌های بیشتری نسبت به نوع اول دارد و به‌این‌علت که سطح مقطع آن شبیه به حرف H انگلیسی است به این نام معروف شده است.

دقت داشته باشید که در این مدل علامت L به همراه نام این نوع تیرآهن، نشان‌دهنده سبک بودن و همچنین علامت V نشان‌دهنده نوع سنگین آن است.

برای مثال تیرآهن‌های عریض و سنگین را با IPBV و تیرآهن‌های عریض نوع سبک را با IPBL نشان می‌دهند.

منبع: تیم تامین محتوای فولاد۲۴

مجموعه: 
دانشنامه
ادامه مطلب...

Submit world_metals

CAPTCHA
This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.‎
۹ + ۹ =